Wyrok Trybunału Konstytucyjnego – Bankowy Tytuł Egzekucyjny niezgodny z Konstytucją.


Dnia 14 kwietnia 2015 r. Trybunał Konstytucyjny uchylił część przepisów Prawa bankowego, dotyczących Bankowych Tytułów Egzekucyjnych (BTE), którym poddają się kredytobiorcy i uznał, iż naruszają one zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Połączone pytania prawne, dotyczące zgodności z Konstytucją oraz Europejską Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przepisów o BTE, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu Sąd Rejonowy w Koninie.

BTE jest dokumentem zobowiązującym kredytobiorcę do podpisania zgody na poddanie się egzekucji w razie braku spłaty zobowiązań wobec banku. Dotychczas polskie banki z powodzeniem mogły wystawiać BTE w oparciu o swoje księgi lub inne dokumenty związane z dokonywaniem czynności bankowych w celu odzyskania należności. Rola sądu w tym przypadku ogranicza się jedynie do badania BTE przy nadawaniu klauzuli wykonalności, tylko pod względem formalnym, a nie merytorycznym. Po nadaniu klauzuli BTE staje się tytułem wykonawczym na podstawie którego można wszcząć postępowanie egzekucyjne. Cała procedura związana z windykacją klienta trwa zatem błyskawicznie.

Trybunał Konstytucyjny podzielił wątpliwości Sądu Rejonowego w Koninie i stwierdził, że art. 96 ust. 1 i  art. 97 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, stanowiące podstawę wystawiania BTE są niezgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania. Jednak cała formuła nie została uchylona, tą kwestią mają zająć się ustawodawcy. Oba przepisy utracą moc obowiązującą z dniem 1 sierpnia 2016 roku, co oznacza, że od tego momentu banki nie będą już miały możliwości wystawiania BTE. Ma to zapobiec niepożądanym komplikacjom w obrocie bankowym oraz umożliwić zakończenie spraw w toku.  Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego uznali iż, wyeliminowanie BTE nie stanowi zagrożenia dla banków, gdyż istnieją instrumenty równie skuteczne i wygodne, np. weksel, który w trybie art. 491 i art. 492 k.p.c. może stanowić podstawę wydania nakazu zapłaty. Ponadto możliwe jest również składanie oświadczeń o poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego przez dłużnika w trybie art. 777 k.p.c.. Bankowcy, podobnie jak każdy inny wierzyciel będą musieli przekazywać sprawy niespłacanych przez klientów długów do sądu, który będzie je rozpatrywał i oceniał pod względem merytorycznym. Niewątpliwie dla banków oznacza to znaczne wydłużenie procedury związanej z windykacją klienta, a klientowi daje gwarancję, iż sąd każdorazowo będzie sprawdzał prawidłowość naliczenia długu.