Aktualności


Wielka reforma procedury karnej.

Od dnia 1 lipca 2015 r. postępowanie karne będzie się toczyć według znowelizowanych zasad, zaczęła bowiem obowiązywać nowa procedura karna, u podstaw której legła nowa filozofia prowadzenia procesu karnego.

W miejsce dotychczasowego modelu – inkwizycyjności, wszedł model procesu kontradyktoryjnego, który ma stworzyć najlepsze warunki do wyjaśnienia prawdy materialnej oraz służyć poszanowaniu praw uczestników postępowania.

Od tej pory sędzia będzie bezstronnym arbitrem, który rozsądza spór między stronami procesu – oskarżycielem i obroną. W dalszym ciągu sąd będzie jednak głównym gospodarzem procesu, jego zadaniem będzie ocena przeprowadzonych przez strony dowodów oraz wydanie sprawiedliwego wyroku. Obowiązkiem prokuratora, który od początku zajmuję się śledztwem, będzie udowodnienie winy oskarżonego oraz przedstawienie dowodów przed sądem. Ograniczona zostanie zatem inicjatywa dowodowa sądu, a rozszerzona inicjatywa stron, które będą prowadzić aktywny i równoprawny spór na sali rozpraw. Wygrana bądź przegrana w procesie będzie zależała przede wszystkim od przygotowania i zaangażowania obrony i oskarżyciela.

Do tej pory na prokuratorze ciążył obowiązek prowadzenia śledztwa, gromadzenia dowodów i przedstawiania ich przed sądem. Nie dowodził on już jednak winy oskarżonego. Jego rola kończyła się wraz z momentem przedstawienia aktu oskarżenia w sądzie. Do roli sędziego należało spieranie się z obroną na sali rozpraw oraz dociekanie prawdy w procesie. Sąd miał pełną znajomość sprawy, przez co prokurator był zwolniony np. z dokładnego przygotowania wyjaśnień poszczególnych osób, czy zeznań. Ponadto sąd znał cały materiał dowodowy i samodzielnie odczytywał zeznania świadkowi, w przypadku gdy świadek zeznawał odmiennie niż w śledztwie oraz gdy nie pamiętał on pewnych szczegółów. Obecnie obowiązki te przechodzą na oskarżyciela przez co zwiększa się jego rola w postępowaniu sądowym. Podobne zasady obowiązują obronę.

Celem nowelizacji procedury karnej ma być m.in. skrócenie postępowań sądowych i śledztw, oraz odciążenie sądów, poprzez w większym niż dotychczas stopniu wykorzystywaniu porozumień zawieranych między prokuratorem a oskarżonym i akceptowanych przez sąd oraz zminimalizowanie przewlekłości procesów, poprzez wprowadzenie m.in. krótkich okresów przedawnienia. Reforma procedury karnej zakłada również szersze niż dotychczas zastosowanie instytucji wniosku o skazanie bez rozprawy oraz wniosku o dobrowolne poddanie się karze. Kolejną nowością jest możliwość reprezentowania oskarżonych przed sądem w sprawach karnych oraz karno-skarbowych nie tylko przez adwokata, ale również przez radcę prawnego.


Wyrok Trybunału Konstytucyjnego – Bankowy Tytuł Egzekucyjny niezgodny z Konstytucją.

Dnia 14 kwietnia 2015 r. Trybunał Konstytucyjny uchylił część przepisów Prawa bankowego, dotyczących Bankowych Tytułów Egzekucyjnych (BTE), którym poddają się kredytobiorcy i uznał, iż naruszają one zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Połączone pytania prawne, dotyczące zgodności z Konstytucją oraz Europejską Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przepisów o BTE, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu Sąd Rejonowy w Koninie.

BTE jest dokumentem zobowiązującym kredytobiorcę do podpisania zgody na poddanie się egzekucji w razie braku spłaty zobowiązań wobec banku. Dotychczas polskie banki z powodzeniem mogły wystawiać BTE w oparciu o swoje księgi lub inne dokumenty związane z dokonywaniem czynności bankowych w celu odzyskania należności. Rola sądu w tym przypadku ogranicza się jedynie do badania BTE przy nadawaniu klauzuli wykonalności, tylko pod względem formalnym, a nie merytorycznym. Po nadaniu klauzuli BTE staje się tytułem wykonawczym na podstawie którego można wszcząć postępowanie egzekucyjne. Cała procedura związana z windykacją klienta trwa zatem błyskawicznie.

Trybunał Konstytucyjny podzielił wątpliwości Sądu Rejonowego w Koninie i stwierdził, że art. 96 ust. 1 i  art. 97 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, stanowiące podstawę wystawiania BTE są niezgodne z konstytucyjną zasadą równego traktowania. Jednak cała formuła nie została uchylona, tą kwestią mają zająć się ustawodawcy. Oba przepisy utracą moc obowiązującą z dniem 1 sierpnia 2016 roku, co oznacza, że od tego momentu banki nie będą już miały możliwości wystawiania BTE. Ma to zapobiec niepożądanym komplikacjom w obrocie bankowym oraz umożliwić zakończenie spraw w toku.  Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego uznali iż, wyeliminowanie BTE nie stanowi zagrożenia dla banków, gdyż istnieją instrumenty równie skuteczne i wygodne, np. weksel, który w trybie art. 491 i art. 492 k.p.c. może stanowić podstawę wydania nakazu zapłaty. Ponadto możliwe jest również składanie oświadczeń o poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego przez dłużnika w trybie art. 777 k.p.c.. Bankowcy, podobnie jak każdy inny wierzyciel będą musieli przekazywać sprawy niespłacanych przez klientów długów do sądu, który będzie je rozpatrywał i oceniał pod względem merytorycznym. Niewątpliwie dla banków oznacza to znaczne wydłużenie procedury związanej z windykacją klienta, a klientowi daje gwarancję, iż sąd każdorazowo będzie sprawdzał prawidłowość naliczenia długu.


Zmiany w Kodeksie Spółek Handlowych – nowelizacja z dnia 15 stycznia 2015 r.

15 stycznia 2015 r. weszła w życie nowelizacja k.s.h., uchwalona ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.4). Najnowsze przepisy dotyczą głównie procesu zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki jawnej, spółki komandytowej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Nowelizacja ma na celu przede wszystkim uproszczenie przedsiębiorcom zakładania w/w spółek w związku z pojawieniem się możliwości załatwiania większej ilości spraw korporacyjnych za pomocą systemu teleinformatycznego oraz obniżenie kosztów związanych z założeniem i funkcjonowaniem tych że spółek poprzez zniesienie „przymusu notarialnego”, tj. konieczności zachowania formy aktu notarialnego przy szeregu czynnościach przewidzianych w k.s.h.

Jedną z najistotniejszych zmian jest likwidacja obowiązku dołączania do wniosków o wpis do KRS lub o zmianę osób upoważnionych do reprezentowania podmiotu lub prokurenta poświadczonych (notarialnie lub przed sędzią/upoważnionym pracownikiem sądu) wzorów podpisów tych osób. Zgodnie z nowelizacją do wniosku o wpis osób reprezentujących podmiot wpisany do KRS, likwidatorów i prokurentów wystarczy dołączyć zgodę tych osób na ich powołanie, chyba że:

  • wniosek o wpis jest podpisany przez osobę, która podlega wpisowi albo która udzieliła pełnomocnictwa do jego podpisania,
  • zgoda jest zawarta w protokole z posiedzenia organu powołującego daną osobę lub w umowie spółki.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 167 § 3 k.s.h. do zgłoszenia spółki oraz do zgłoszenia zmian w jej składzie osobowym należy dołączyć adresy członków zarządu. Zgłoszeniu podlega również każdorazowa zmiana tych adresów, gdyż do czasu zgłoszenia zmiany, adres zgłoszony jest adresem, na który dokonuje się doręczeń dla członka zarządu. W związku z nowelizacją pojawiła się również możliwość zarejestrowania spółki jawnej i komandytowej przy użyciu elektronicznego wzorca umowy udostępnionego w  systemie teleinformatycznym prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości przy wykorzystaniu wzorców umów udostępnionych w tym systemie. Dotychczas drogą elektroniczną można było zawiązać i zarejestrować wyłącznie spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Jeszcze do niedawna spółka jawna oraz spółka komandytowa wymagały zawarcia umowy w formach przewidzianych w przepisach k.s.h., tzn. spółka jawna musiała być zawarta jedynie w  formie pisemnej, natomiast spółka komandytowa jedynie w formie aktu notarialnego. Nowelizacja niesie za sobą również obowiązek wpisania wzmianki do KRS o dniu kończącym rok obrotowy. Zgodnie z nowelizacją nastąpiło obniżenie opłat od wniosków o wpis i zmianę wpisu do KRS i tak opłata za wpis wynosi 500 zł (w systemie teleinformatycznym – 250 zł), a za zmianę – 250 zł (w systemie teleinformatycznym – 200 zł). Celem nowelizacji ma być przede wszystkim zmniejszenie biurokracji oraz przyśpieszenie procedury zawiązywania nowych spółek handlowych przez internet oraz korzyści finansowe dla przedsiębiorców poprzez zmniejszenie opłat za wnioski oraz wyeliminowanie w niektórych przypadkach udziału notariusza.