Monthly Archives: Lipiec 2015


Wielka reforma procedury karnej.

Od dnia 1 lipca 2015 r. postępowanie karne będzie się toczyć według znowelizowanych zasad, zaczęła bowiem obowiązywać nowa procedura karna, u podstaw której legła nowa filozofia prowadzenia procesu karnego.

W miejsce dotychczasowego modelu – inkwizycyjności, wszedł model procesu kontradyktoryjnego, który ma stworzyć najlepsze warunki do wyjaśnienia prawdy materialnej oraz służyć poszanowaniu praw uczestników postępowania.

Od tej pory sędzia będzie bezstronnym arbitrem, który rozsądza spór między stronami procesu – oskarżycielem i obroną. W dalszym ciągu sąd będzie jednak głównym gospodarzem procesu, jego zadaniem będzie ocena przeprowadzonych przez strony dowodów oraz wydanie sprawiedliwego wyroku. Obowiązkiem prokuratora, który od początku zajmuję się śledztwem, będzie udowodnienie winy oskarżonego oraz przedstawienie dowodów przed sądem. Ograniczona zostanie zatem inicjatywa dowodowa sądu, a rozszerzona inicjatywa stron, które będą prowadzić aktywny i równoprawny spór na sali rozpraw. Wygrana bądź przegrana w procesie będzie zależała przede wszystkim od przygotowania i zaangażowania obrony i oskarżyciela.

Do tej pory na prokuratorze ciążył obowiązek prowadzenia śledztwa, gromadzenia dowodów i przedstawiania ich przed sądem. Nie dowodził on już jednak winy oskarżonego. Jego rola kończyła się wraz z momentem przedstawienia aktu oskarżenia w sądzie. Do roli sędziego należało spieranie się z obroną na sali rozpraw oraz dociekanie prawdy w procesie. Sąd miał pełną znajomość sprawy, przez co prokurator był zwolniony np. z dokładnego przygotowania wyjaśnień poszczególnych osób, czy zeznań. Ponadto sąd znał cały materiał dowodowy i samodzielnie odczytywał zeznania świadkowi, w przypadku gdy świadek zeznawał odmiennie niż w śledztwie oraz gdy nie pamiętał on pewnych szczegółów. Obecnie obowiązki te przechodzą na oskarżyciela przez co zwiększa się jego rola w postępowaniu sądowym. Podobne zasady obowiązują obronę.

Celem nowelizacji procedury karnej ma być m.in. skrócenie postępowań sądowych i śledztw, oraz odciążenie sądów, poprzez w większym niż dotychczas stopniu wykorzystywaniu porozumień zawieranych między prokuratorem a oskarżonym i akceptowanych przez sąd oraz zminimalizowanie przewlekłości procesów, poprzez wprowadzenie m.in. krótkich okresów przedawnienia. Reforma procedury karnej zakłada również szersze niż dotychczas zastosowanie instytucji wniosku o skazanie bez rozprawy oraz wniosku o dobrowolne poddanie się karze. Kolejną nowością jest możliwość reprezentowania oskarżonych przed sądem w sprawach karnych oraz karno-skarbowych nie tylko przez adwokata, ale również przez radcę prawnego.